Οι περιπέτειες του ρεαλισμού.

papandreou20kastelorizoΑπό τον ΓΙΑΝΝΗ ΤΡΙΑΝΤΗ

Η έννοια του ρεαλισμού στην τυπική της ανάγνωση φωταγωγεί την λεωφόρο του αυτονόητου. Ανάγνωση της πραγματικότητος όπως συντίθεται από συγκεκριμένα στοιχεία και, επομένως, προσαρμογή δράσης και συμπεριφοράς σε δεδομένες συνθήκες. Ομως μια «λοξή ματιά» στο πεδίο του ρεαλισμού αποκαλύπτει ενδιαφέρουσες πτυχές που δεν έχουν καμία σχέση με την κυρίαρχη ανάγνωση και χρήση του.

Επί παραδείγματι, ποιος είναι ρεαλιστής; Αυτός που επιμένει ότι το ολέθριο πρόγραμμα διάσωσης (Μνημόνιο) είναι ο μόνος δρόμος για την σωτηρία -επιμονή που προσκρούει στο στοιχειώδες της λογικής- ή εκείνος που επιδιώκει την κατάργηση του προγράμματος, την αντικατάστασή του, επιστρατεύοντας πραγματικά, δηλαδή ρεαλιστικά στοιχεία της διαμορφωμένης καταστάσεως αλλά και της προοπτικής στην οποία αυτή μοιραίως και αναπόδραστα παραπέμπει;

Η επίκληση του ρεαλισμού επιστρατεύεται κατά κόρον μυθολογικά για να προσδώσει κύρος και σοβαρότητα. Ο ρεαλιστής δεν πετάει στα σύννεφα, πατάει σε στέρεο έδαφος και αποφεύγει τις περιπέτειες επισφαλών χειρισμών. Είναι όμως έτσι, τουλάχιστον σε απόλυτο βαθμό, όπως απλουστευτικά και εντέχνως προβάλλεται από ποικιλώνυμους θιασώτες του;

Ας δούμε συγκεκριμένο παράδειγμα: Οταν ο Γ. Παπανδρέου βρέθηκε μπροστά στους αποφασισμένους λέοντες της Ενωσης, που ζητούσαν το κεφάλι της χώρας επί πίνακι, και αυτός ενέδωσε σε όλες τις εξοργιστικές απαιτήσεις τους, ήταν ένας ρεαλιστής που αναγνώρισε το αυτονόητο και συμμορφώθηκε με μια αδήριτη πραγματικότητα; Η χυδαία προπαγάνδα του ιδίου και της Ενωσης -πολυπλόκαμη, ευέλικτη και αποτελεσματική- ύψωσε την τελική επιλογή ως μονόδρομο. Οι εμπνευστές ευλόγησαν τα γένια τους, απονέμοντας ταυτόχρονα εύφημο μνεία στον σωτήρα-ρεαλιστή Γ. Παπανδρέου.

Τι αποδείχτηκε, τελικώς; Οτι μια ρεαλιστική ανάγνωση της καταστάσεως -περιεχόμενο των μέτρων και προοπτική, καθώς και αποτίμηση της συγκυρίας στην Ευρωζώνη (επιπτώσεις από ενδεχόμενη έξοδο της Ελλάδος κτλ.)- θα μπορούσε να οπλίσει τον Ελληνα πρωθυπουργό με στέρεα επιχειρήματα, ικανά να αποτρέψουν το περιεχόμενο της ολέθριας συνταγής… Ωμά και πραγματιστικά: επ’ ουδενί η παντοδύναμη Μέρκελ θα αποτολμούσε να ρισκάρει οδυνηρές επιπτώσεις στο σύνολο της Ευρωζώνης -και ισοϋψώς τις μεγάλες οικονομικές απώλειες για τις γεμάτες τοξικά ελληνικά ομόλογα τράπεζες της Γερμανίας- αν ο εν αμύνη Γ. Παπανδρέου δεν δεχόταν το Μνημόνιο, όπως συγκροτήθηκε, και απειλούσε με έξοδο από την Ευρωζώνη.

Ομως ο «ρεαλισμός» του Γ. Παπανδρέου αποκάλυψε τον πραγματισμό του ψοφοδεούς και του ευένδοτου, την αιχμαλωσία του δεδομένου και τις περιορισμένες ικανότητες του απελπιστικώς μετρίου… Ιδού, όμως, το κατόρθωμα του μυθολογικώς επιστρατευμένου ρεαλισμού: Οι ολετήρες -εμπνευστές και διεκπεραιωτής- ανακηρύχτηκαν σωτήρες. Και οι ενιστάμενοι, αφηνιασμένοι θιασώτες του χάους, ανεύθυνοι και οπαδοί της «παλαβής Αριστεράς»…

Το παραμύθι του «ρεαλισμού» κυριαρχεί και σήμερα. Μια μυθική Μορμώ, που επιστρατεύεται τρομοκρατικά για να καταδείξει το μάταιον -ου μην και καταστροφικόν- της επαναδιαπραγμάτευσης, καθώς και το λυσιτελές της επονείδιστης υποταγής… Δεν έχει καμία σημασία το αδιέξοδο του εφαρμοσμένου «ρεαλισμού». Ουδόλως απασχολεί τους κήρυκες του βλογιοκομμένου πραγματισμού ότι αυτός οδήγησε στο βάραθρο. Δεν ενδιαφέρονται αν η φωταγωγημένη από τους ίδιους Ευρωπαϊκή Ενωση αποκαλύπτεται τραγικό αστείο και μονόδρομος του ολέθρου. Και αποφεύγουν, όπως ο διάβολος το λιβάνι, να σκεφτούν, να προβληματιστούν και να παραδεχτούν ότι ο στοιχειώδης ρεαλισμός επιβάλλει την αναδόμηση, την αναδημιουργία της. Αλλά πώς να το πράξουν; Θα ήταν σαν να αναιρούν τις επιλογές μιας ζωής, να διαγράφουν έπεα και πεπραγμένα και να ομολογούν την τοξικότητα του μυθολογημένου ρεαλισμού τους.

Ομως εξίσου προβληματικός προβάλλει και ο ρεαλισμός των δραστικών επιλογών όταν τροφοδοτείται από τον παφλάζοντα βολονταρισμό και δεν ερείδεται στην αναγνώριση υπαρκτών δυσκολιών και αναπόφευκτων συνεπειών, τουλάχιστον στο πρώτο στάδιο ενδεχόμενης ανατροπής… Κατά τούτο, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η διαφαινόμενη «ρεαλιστική προσγείωση» του ΣΥΡΙΖΑ. Δοκιμασμένη λεωφόρος εν όψει εξουσίας, που οδηγεί στην αφομοίωση και, μοιραία, στην εξάχνωση του ριζοσπαστισμού του ή μάχιμη και συγκροτημένη επιδίωξη διεκδικήσιμης ευτοπίας; Περί αυτού, σε προσεχές σημείωμα.

πηγή

Advertisements
This entry was posted in Αναδημοσίευση από Ελευθεροτυπία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s