‘Η ΤΑΡ ή επί τας για αέριο.

Το αζερικό αέριο στην Ευρώπη, ή, αλλιώς, η Ελλάδα, ειδικά μετά τις πρόσφατες εξελίξεις με την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ, δεν έχει περιθώρια για άλλη αποτυχία

Βάσει σχεδιασμού η κοινοπραξία που διαχειρίζεται το ενεργειακό πεδίο Shah Deniz ΙΙ από κοινού με την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν θα λάβουν την οριστική τους απόφαση μεταξύ ΤΑΡ και Nabucco West στις 28 Ιουνίου. Οποιο από τα δύο σχέδια επιλεγεί, θα μεταφέρει 10-12 δισ. κυβικά μέτρα αζερικού φυσικού αερίου ετησίως στην Ευρώπη, αρχής γενομένης από το 2019.

Παρότι οι εν λόγω ποσότητες καλύπτουν μόλις ένα μικρό μέρος των αναγκών της Ε.Ε., η σημασία τους έγκειται στη διάνοιξη του νότιου ευρωπαϊκού ενεργειακού διαδρόμου, ο οποίος, παρακάμπτοντας τη Ρωσία, συμβάλλει στη πολυσυζητημένη διαφοροποίηση πηγών ενέργειας.

Ηχώρα μας, ειδικά μετά τις πρόσφατες εξελίξεις με την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ, δεν έχει περιθώρια για άλλη αποτυχία. Ευρισκόμενη για το αμέσως επόμενο διάστημα εκτός σχεδιασμών της Μόσχας (βλ. νότια διακλάδωση South Stream), με τον IGI (Interconnector Greece-Italy) εν αναμονή των αποφάσεων Κύπρου-Ισραήλ και την εκμετάλλευση των εγχώριων αποθεμάτων να απέχει μία δεκαετία, σε περίπτωση που δεν επιλεγεί ο διαδριατικός αγωγός (ΤΑΡ) θα παραμείνουμε εκτός ενεργειακού χάρτη για ένα εύλογο διάστημα. Ετσι θα απολέσουμε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε λόγο στα δρώμενα, αναβαθμίζοντας τη γεωπολιτική μας θέση, σε μία περίοδο που αναζητούμε έστω και μικρές επιτυχίες που θα αλλάξουν την ψυχολογία και θα μας βγάλουν από το τέλμα της αβεβαιότητας.

Η έμπρακτη εμπιστοσύνη εταιρειών διεθνούς εμβέλειας, όπως αυτές που συμμετέχουν στην κοινοπραξία του ΤΑΡ, θα υποβοηθήσει στην προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία, γεγονός που μέχρι τώρα δεν έχει επιφέρει το φιλόδοξο πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων. Παράλληλα, τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη για τις υποβαθμισμένες περιοχές της βόρειας Ελλάδας θα είναι απτά και σημαντικά. Από τις θέσεις εργασίας μέχρι τις πολλαπλασιαστικές συνέπειες στις τοπικές οικονομίες, οι προσδοκίες, αν υλοποιηθεί εν τέλει ο ΤΑΡ, είναι υψηλές.

Θα έλεγα, μάλιστα, και μετά το πρόσφατο ναυάγιο με τη ΔΕΠΑ, πως στο βαθμό που οι Ευρωπαίοι φέρουν μέρος (μεγαλύτερο ή μικρότερο) της ευθύνης γι’ αυτή την εξέλιξη, υποχρεούνται, τρόπον τινά, να αποκαταστήσουν τις ισορροπίες με την προώθηση ενός σχεδίου που θα συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό στην ανάκαμψη του πλέον δοκιμαζόμενου κράτους-μέλους της Ε.Ε. Η εξόφθαλμη στήριξη στο Nabucco West έδωσε τη θέση της στην ουδετερότητα και πλέον είναι καιρός οι Βρυξέλλες να προκρίνουν τον ΤΑΡ, ο οποίος έτσι και αλλιώς προσιδιάζει απόλυτα με τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Διατρέχοντας τα χαρακτηριστικά του ΤΑΡ σε αντιδιαστολή με αυτά του Nabucco-West, υπογραμμίζεται πως:

α) ο διαδριατικός αγωγός προσφέρει μια συντομότερη διαδρομή μέσα από λιγότερες χώρες,

β) η αρχική χωρητικότητά του είναι 10 bcm/έτος, κάτι που συνάδει απολύτως με τη δυνατότητα παραγωγής του κοιτάσματος Shah Deniz ΙΙ το 2019, οπότε και θα ξεκινήσει η εξαγωγική δραστηριότητα προς το ευρωπαϊκό έδαφος,

γ) η κατασκευή του αγωγού θα γίνει από μία κοινοπραξία τριών εταιρειών, σαφώς μικρότερη και πιο ευέλικτη συγκριτικά με αυτή του Nabucco-West,

δ) κατασκευαστικά βρίσκεται σε ωριμότερο στάδιο, και τέλος

ε) το κόστος αλλά και ο χρόνος κατασκευής αναμένεται να είναι σημαντικά μικρότερα εν συγκρίσει με τον Nabucco-West.

Ο Nabucco-West, από την άλλη, λόγω της διαδρομής αλλά και της χωρητικότητάς του αναμένεται να ενισχύσει τις προσπάθειες διαφοροποίησης παραγωγών/προμηθευτών φυσικού αερίου των χωρών της νοτιοανατολικής και κεντρικής Ευρώπης, οι οποίες εξαρτώνται κατά μέσο όρο 67% από εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.

Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα του Nabucco-West και ιδίως αυτά που αφορούν την τροφοδοσία των χωρών της ΝΑ Ευρώπης μπορούν να εξασφαλιστούν και από το διαδριατικό αγωγό, τόσο μέσω της πρόβλεψης για κατά βούληση αύξηση της χωρητικότητας του αγωγού πάνω από τα 10 bcm όσο και της δυνατότητας αντίστροφης ροής. Αλλά και με την κατασκευή μικρών διακλαδώσεων που θα συνδέουν τον ΤΑΡ με το βαλκανικό δίκτυο αγωγών. Τέτοιοι αγωγοί είναι ο σχεδιαζόμενος Interconnector Greece-Bulgaria και ο -υπό μελέτη- Ionian Adriatic Pipeline. Μάλιστα, ο ΤΑΡ σε συνδυασμό με τους ανωτέρω αγωγούς αποτελεί περισσότερο συμφέρουσα λύση για την κοινοπραξία του Shah Deniz ΙΙ, καθώς αυξάνει σημαντικά τους πιθανούς εισαγωγείς αζερικού φυσικού αερίου (Ε.Ε., Αλβανία, FYROM, Κροατία, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Μαυροβούνιο, Βοσνία, Σερβία).

Εν τέλει, όμως, θα πρέπει να σημειώσουμε πως και τα δύο projects, αν και εκ πρώτης όψεως μοιάζουν ανταγωνιστικά, κρίνονται ως συμπληρωματικά υπό το πρίσμα της εξασφάλισης μιας όσο το δυνατόν μεγαλύτερης διαφοροποίησης των προμηθευτών/διαμετακομιστών φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Υπό αυτή την έννοια, η κατασκευή του ΤΑΡ οφείλει να προκριθεί στον παρόντα χρόνο, καθώς λόγω των ανταγωνιστικών χαρακτηριστικών του είναι σε θέση να προσφέρει στην ευρωπαϊκή αγορά μια αξιόπιστη πρόσβαση στο φυσικό αέριο της Κασπίας Θάλασσας.

Και η κατασκευή του Nabucco-West είναι ορθότερο να ακολουθήσει σε χρόνο ύστερο, όταν θα έχουν ωριμάσει οι παραγωγικές δυνατότητες των παρακασπίων χωρών, αλλά και του Ιράκ, προκειμένου να μεταφερθούν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά.

* Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων

πηγή

Advertisements
This entry was posted in Αναδημοσίευση από Ελευθεροτυπία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s